یکی از بحرانی ترین مراحل تحلیل پایداری شیروانی ها، تعیین یا ارزیابی پارامترهای مقاومت برشی بسیج شده در لحظه شکست است. انتظار می رود در امتداد سطح گسیختگی، پارامترهای تنش برشی نسبت به پارامترهای مقاومت برشی بیشتر باشد. برای تعیین پارامترهای مقاومت برشی بسیج شده در یک شیروانی لغزش یافته، به هندسه قبل از لغزش نیاز است. با داشتن هندسه قبل از لغزش می توان پارامترهای مقاومت برشی در آستانه لغزش را به شیوه آنالیز برگشتی تعیین کرد و وضعیت فعلی شیروانی را مورد بررسی قرار داد. همچنین با استفاده از نتایج می توان دیگر شیروانی های منطقه را مورد ارزیابی قرار داد. در این نوشتار برای تعیین هندسه قبل از لغزش، با داشتن هندسه بعد از لغزش و همچنین نقاط نظیر به نظیر لغزش یافته، از توابع برگشت پذیر نمایی استفاده شده و هندسه قبل از لغزش با نرم افزار Surfer8 شبیه سازی شده است.

لغزش زمین از جمله حوادث طبیعی به شمار می رود که به علل گوناگون سالانه خسارت های جانی ومالی قابل توجهی به جوامع انسانی وارد می سازد. گزارشات مربوط به لغزش زمین و خسارت های مربوطه طی چند سال گذشته درمنطقه باریکان طالقان در فاصله 120 کیلومتری از تهران منجر به انجام تحقیقاتی در زمینه بررسی علل و نحوه گسترش لغزش زمین در این منطقه گردید. مشاهدات اولیه وجود ترکهای کششی و اسکارپهای به وجود آمده در سطح و بازشدگی های دیوارهای منازل و باغها همگی حرکت زمین را تایید نموده است. به منظور رفتار سنجی حرکت سطحی در این منطقه اقدام به کارگذاری 15 نقطه قرائت در محدوده ای به وسعت تقریبی 50 هکتار و ثبت حرکات این نقاط از طریق نقشه برداری در فواصل زمانی مشخص نسبت به نقطه مبنایی واقع در ارتفاعات مجاور روستا و خارج ازناحیه تاثیر لغزش طی 8 ماه گردید. همزمان با انجام برداشتهای سطحی با استفاده از نتایج حاصل ازمطالعات ژئوتکنیک و شناسایی لایه های زیر سطحی، به منظور بررسی کاملتر وضعیت پایداری حرکت روستا اقدام به آنالیز پایداری روستا شده است. نتایج به دست آمده حاکی پایداری کلی روستا در حالت استاتیک و در تمام شرایط سطح آب زیرزمینی بوده است. در عین حال درحالت وقوع زلزله طرح، که مقدار شتاب افقی آن در حالت آنالیز شبه استاتیک 0/14 گرم بدست آمده است، ناپایداری کلی در منطقه مسکونی روستا رخ خواهد داد. به نظر میرسد حرکاتی که هر از چند گاهی باعث بازتر شدن محسوس ترک ها و وارد آوردن خسارت به منازل و دیوار باغها می شود، به دلیل زلزله های خفیف منطقه یا شتاب ناشی از زلزله های دور دست در منطقه میباشد که با کاهش ضریب اطمینان شیب میزان حرکات روستا را شدت می بخشد. حرکات برداشت شده نیز نمی توانند نشانگر یک لغزش کلی در محدوده مرکزی روستا باشند چرا که ضریب اطمینان در شرایط استاتیک با ناپایداری فاصله زیادی دارد. در این مقاله نتایج برداشتهای به عمل آمده همراه با بررسیهای مربوط به روشهای مناسب پایدار سازی روستا ارائه شده است.

اجرای طرح های اصلاح شیب مناسب و روش های پایدارسازی اقتصادی مستلزم بررسی های صحرایی دقیقی است که به درک روشنی از علل وقوع زمین لغزش منجر می گردد. هم چنین شناسایی زمین لغزش به محض وقوع آن، اطلاعات با ارزشی از فرایندهای درگیر در لغزش در اختیار محققان قرار می دهد. در تحلیل پایداری شیب های خاکی، اندازه گیری یا تخمین مقاومت برشی مصالح شیروانی اهمیت بسیاری دارد. شیب های گسیخته شده، شرایط مناسبی برای تخمین مقاومت برشی مصالح درگیر در گسیختگی فراهم می کنند که در این حالت تحلیل های برگشتی برای تخمین مقاومت برشی مصالح سطح لغزش جواب گو است. زمانی که مقیاس لغزش بسیار بزرگ است و مصالح در حالت طبیعی خود قرار دارند روش تحلیل برگشتی نسبت به آزمون های آزمایشگاهی برتری دارد. با استفاده از اطلاعات حاصل از بررسی های محلی و روش های تحلیل پایداری مناسب می توان به مدل شیروانی در زمان گسیختگی دست یافت. در این مقاله ضمن بررسی زمین لغزش فرحزاد و بازسازی لغزش اولیه، پارامترهای مقاومتی سطح گسیختگی از طریق انجام تحلیل برگشتی به دست آمده است. مقدار مقاومت برشی توف هوازده که از طریق تحلیل برگشتی حاصل شده است با مقادیر مقاومت برشی توف هوازده ارائه شده در منابع هم خوانی دارد.

حرکت در شیب ها تحت اثر جریان ها، زمین لغزش ها و واژگونی ها پدیده هایی هستند که در شیب های طبیعی و مصنوعی در صورت به وجود آمدن شرایط مناسب به وقوع می پیوندند. به همین منظور برای مقابله و دفع اثرات نامطلوب ناشی از این پدیده ها باید شیب ها به نحوی مطالعه شوند که در مرحله اول از وقوع چنین پدیده هایی در شیب ها جلوگیری کرد و در مرحله دوم در صورت وقوع این پدیده ها بتوان با پیش بینی مناسب اثرات نامطلوب بعد از ریزش را به حداقل ممکن رساند. برای این کار لازم است شیب ها قبل از اینکه ایجاد شوند، با توجه به اطلاعات زمین شناسی منطقه، ژیومکانیک، شرایط آب و هوایی و اطلاعات هیدروژیولوژی منطقه تحلیل پایداری شوند. در منطقه پاهلت بعد از عریض سازی جاده شیبی ایجاد شده که بعد از گذشت چندین سال مواد تشکیل دهنده شیب در اثر زمین لغزش شروع به حرکت کرده و تقریبا وارد جاده شده اند. در این مقاله این پدیده توسط بررسی عکس های هوایی منطقه، تغییرات شرایط آب و هوایی منطقه و همچنین روش های ریاضی تحلیل پایداری شیب تحلیل شده است. در این مقاله کوشش شده روشی مناسب جهت پایدارسازی این شیب ارایه شود.

یکی از انواع ناپایداری دامنه ای که هر ساله خسارات مالی و جانی فراوانی را بر زندگی انسان ها وارد می نماید پدیده زمین لغزش است وجود عوامل مستعد کننده ناپایداری دامنه ها نظیر شیب، زمین شناسی و کاربری اراضی از جمله عوامل ایجاد خسارت فراوان به منابع طبیعی و مسکونی ،از قبیل هدررفت سریع خاک، تخریب اراضی کشاورزی، مسکونی، جنگل ها،جاده ها و... می باشد. در واقع زمین لغزش یک پدیده مخرب طبیعی است و باعث به وجود آمدن خسارات جبران ناپذیری می شود که دفع آنها مستلزم صرف وقت و هزینه هنگفتی است. شناخت نواحی مستعد وقوع زمین لغزش و حرکات توده ای از ضروریات مدیریت منابع طبیعی و برنامه ریزی توسعه ای و عمرانی است. از این رودراین تحقیق با روش توصیفی سعی شده باشناسایی عوامل مختلف طبیعی و انسانی موثر دروقوع زمین لغزش راهکارهای کاربردی در جهت کاهش و جلوگیری از وقوع این بلایای طبیعی با استفاده از مبحث مدیریت بحران ارایه گردد. خوشبختانه در سراسر جهان در خصوص بلایای طبیعی تحقیقات بسیار انجام شده و در ایران نیز تحقیقات خوبی در زمینه بلایای طبیعی و زمین لغزش صورت پذیرفته و مراکز مدیریت بحران نیز در شهرهای مهم و استانها فعال شده اند که تجارب خوبی از حوادث و بلایای گذشته را دارا می باشند .